Staatsteun voor het mkb vanaf 2027

De Europese Commissie werkt aan de meest ingrijpende herziening voor staatsteun. Wat verandert er, en wat betekent dit voor jouw onderneming?

Op 25 februari 2026 heeft de Europese Commissie een concept gepubliceerd voor een nieuwe Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). Dit is de Europese verordening die bepaalt welke staatssteun lidstaten mogen verlenen  zonder voorafgaande goedkeuring van Brussel. De herziening is de grootste sinds de invoering in 2014 en brengt voor het mkb aanzienlijke verbeteringen.

Elke keer dat een overheid een subsidie, lening of belastingvoordeel verstrekt aan een bedrijf, is er in principe sprake van staatssteun. Daarvoor gelden strenge Europese regels: normaal gesproken moet een lidstaat zo'n maatregel vooraf melden bij de Europese Commissie en wachten op goedkeuring. Dat kost tijd en geld. De AGVV vormt hierop een grote uitzondering. Maatregelen die aan de voorwaarden van de AGVV voldoen, hoeven niet vooraf gemeld te worden en kunnen direct worden ingezet. Denk aan subsidies voor innovatie, milieu-investeringen, opleiding en regionale ontwikkeling. In 2024 viel maar liefst 69% van alle actieve staatssteunmaatregelen onder de AGVV (tegen 41% in 2014).

De huidige AGVV loopt eind 2026 af. De nieuwe versie treedt in werking op 1 januari 2027 en is nu in publieke consultatie. Reageren kan tot 23 april 2026.

De vier belangrijkste wijzigingen voor het mkb ons inziens zijn;

Vereenvoudigde toegang kleine steunbedragen

Eenvoudige voorwaarden voor kleine steunbedragen bij R&D en milieubescherming ongeacht bedrijfsomvang. Minder papierwerk, sneller subsidie. Vooral de zogenaamde financielle moeilijkheden toets voor startups wordt waarschijnlijk verhoogd.  De 3 jaarsgrens staat ter discussie, en wordt waarschijnlijk opgehoogd, bijvoorbeeld naar 5 of 7 jaar. Echter is dit pas definitief bekend als de Commissie de verordening vaststelt eind 2026. Wij vanuit Noventes zullen dit met veel belang volgen.

Flexibelere risicofinancieringsinstrumenten

Mkb-bedrijven krijgen toegang tot garanties, leningen en aandelenregelingen via financiële intermediairs zoals investeringsfondsen en banken.

Uitgebreidere steun voor duurzame energie

Het plafond van €300 mln per steunregeling voor hernieuwbare energie verdwijnt. Meer ruimte voor lidstaten bij verduurzaming.

Minder meldingsplicht, minder wachttijd

Een van de meest praktische gevolgen is dat de drempelwaarden worden verhoogd. Meer steunmaatregelen vallen daardoor automatisch onder de AGVV en hoeven niet meer individueel gemeld te worden. Overheden kunnen sneller handelen, en bedrijven hoeven minder lang te wachten voordat een subsidieregeling van start gaat.

Wat betekent dit voor uw subsidietraject?

De nieuwe AGVV heeft vanaf 1 januari 2027 directe gevolgen voor de manier waarop nationale subsidies worden ontworpen en uitgevoerd. Regelingen die nu nog meldingsplichtig zijn, kunnen straks rechtstreeks worden opengesteld. Bestaande regelingen moeten voor medio 2027 worden aangepast.

Voor mkb-bedrijven die subsidies aanvragen is het slim om nu al te begrijpen hoe de nieuwe regels uitpakken, zeker als u actief bent rondom innovatie, duurzaamheid, of opleiding. De kaders waarbinnen Nederlandse regelingen zoals WBSO, EFRO en MIT worden ingericht, worden mede bepaald door de ruimte die de AGVV biedt.